ਡਾ. ਜਾਕੀਰ ਨਾਇਕ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੱਖ ਸਮਰਥਕਾਂ
ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਡਾ. ਨਾਇਕ ਦੇ ਚੈਨਲ ‘ਤੇ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚੋਂ
ਇੱਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਗੱਭਰੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਦੇ
ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕੁਰਾਨ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੱਦ ਮੈਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਲੰਮਾ-ਚੌੜਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਸੂਰਾ 2, ਪਦ 62 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ
ਗਿਆ ਹੈ, “ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਈਮਾਨਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਸਾਬਿਈ, ਜੋ ਵੀ ਅਲ੍ਹਾਹ ਦੇ ਅੰਤਮ
ਦਿਨ ‘ਤੇ ਈਮਾਨ ਲਿਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਬ ਦੇ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੋਵੇਗਾ।"
ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, "ਸੁਣੋ ,ਤੁਸੀਂ ਈਸਾਈ, ਯਹੂਦੀ, ਸਾਬਿਈ ਆਦਿ ਜੋ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋ - ਜਦੋਂ ਤੱਕ
ਤੁਸੀਂ ਖੁਦਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫ਼ੈਲਸੇ
ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ," ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ, ਸੂਰਾ 3, ਪਦ 84, ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇਲਾਵਾ
ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸਵਾਸ਼ ਰੱਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਵਲੋਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਆਖ਼ਿਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਘਾਟਾ ਚੁੱਕਣ
ਵਾਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਤਾਂ ਫਿਰ, ਸੂਰਾ 5, ਪਦ 69, ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਈਮਾਨ
ਲਿਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਯਹੁਦੀ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਬਈ ਅਤੇ ਈਸਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨ ਉੱਤੇ
ਈਮਾਨ ਲਿਆਏ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੋਵੇਗਾ।"
ਤਾਂ, ਕਿਹੜਾ ਸਹੀ ਹੈ? ਕੁੱਝ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਈਸਾਈ, ਯਹੁਦੀ, ਜਾਂ
ਫਿਰ ਸਾਬਈ ਹੋ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨ
ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ, "ਵੇਖੋ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪੈਗੰਬਰ
ਮੁਹੰਮਦ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਮ ਤਲਬ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਓਗੇ।"
ਡਾ. ਨਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਤੋਂ ਝੂਠ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਜਬਰਦਸਤ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਝੂਠੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ,
ਇਸਲਈ ਉਹ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਝੂਠ ਬੋਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਗੱਭਰੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:
ਡਾ. ਜਾਕੀਰ ਨਾਇਕ: ਉਹ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਸੁਰਾ ਅਲ- ਬਕਰਾ ਅਧਿਆਏ 2 ਪਦ 62 ਤੋਂ ਕੋਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ,
ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨ ਉੱਤੇ ਈਮਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਯਹੂਦੀ, ਈਸਾਈ
ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਾਬਈ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ
ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਰਾ ਅਧਿਆਏ 5 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਹਰਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਇਸ ਗੱਲ
ਦਾ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਬੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਭਰਾ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਵਾਕ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ,
ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਜਾਓਗੇ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲੋਕ ਨਬੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਯਹੂਦੀ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਲੋਕ
ਈਸਾਈ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਸਾਬਈ ਹਾਂ - ਕੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਸਾਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦੇਣਗੇ? ਇਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਵਾਬ
ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਯਹੂਦੀ ਜਾਂ ਈਸਾਈ
ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਾਬਈ ਹੋ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਕਹੇ ਕਿ ਮੈਂ ਈਸਾਈ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਈਸ਼ੂ ਮਸੀਹ ਹੀ
ਰੱਬ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੰਨਤ (ਸੁਅਰਗ) ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਹੀਂ, ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਅਜਿਹਾ ਬਿਲਕੁੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵਿਅਕਤੀ: ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਰਾਨ ਦੇ 2 ਪਦ ਹਨ, ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਅਤੇ
ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਈਮਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਡਾ. ਜਾਕੀਰ ਨਾਇਕ: 2 ਪਦ, ਲੇਕਿਨ ਇਹਨਾਂ ਛੰਦਾਂ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਕੀ ਹੈ?
ਵਿਅਕਤੀ: ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
ਡਾ. ਜਾਕੀਰ ਨਾਇਕ: ਇਸ ਪਦ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਨਬੀ ਮੁਹੰਮਦ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਇਮ ਰਹੇ) ਦੇ ਕੋਲ
ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਤਲਬ, "ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਯਹੂਦੀ ਜਾਂ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਣਦੇ ਸਨ...”
ਤੱਦ ਇਸਨੂੰ ਪਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ... ਸੰਦਰਭ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਇਹ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਝੂਠ ਹਨ। ਉਹ ਗੱਭਰੂ ਜੋ ਡਾ. ਨਾਇਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਹਨਾਂ ਪਦਾਂ ਦਾ
ਸੰਦਰਭ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਸੰਦਰਭ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀ
ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਈਸਾਈ, ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਸਾਬਈ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੇ
ਗਏ ਦੋਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸੰਦਰਭ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇੱਥੇ। ਸ਼ਬਦ “ਸੰਦਰਭ” ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਿਸੇ
ਵਿਸ਼ਾ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇੱਥੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ
ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਸੰਬੰਧ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ
ਚਿੱਟਾ ਝੂਠ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਡਾ. ਨਾਇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ
ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉਸਤਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸੰਦਰਭ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਈਸਾਈ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਜੋ ਲੋਕ ਯਹੂਦੀ
ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਸਾਬਈ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ,” ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ, “ਜੋ ਵੀ ਰੱਬ ਅਤੇ
ਅੰਤਮ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕ ਇਸ਼ਵਰ ਦਵਰਾ ਪੁਰਸਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇੱਥੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਜਾਂ ਈਸਾਈ ਸਨ।
ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਰਲੱਜ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬੋਲਿਆ ਗਿਆ ਝੂਠ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਾ. ਨਾਇਕ ਇੱਕ ਝੂਠੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ। ਕੁਰਾਨ ਝੂਠਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ ਹੈ,
ਤਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਗੱਲ ਹੈ ਝੂਠਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਝੂਠ ਤਾਂ ਬੋਲਣਾ ਹੀ ਪੜ੍ਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਡਾ. ਨਾਇਕ
ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਬ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁਣੇ ਸਾਬਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖੋ ਕਿ ਜਿਸ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਸ ਇਹੀ ਹੈ ਸੱਚਾਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਇਬਲ, ਈਸ਼ੂ ਮਸੀਹ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹਨ, ਸੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ
ਜੀਵਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।